مقدمه :

افغانستان یک کشورکثیرالملة است که درآن اقوام مختلف از هزاران سال به این طرف درکنارهم زیسته درتشکل فرهنگ وکارنامه های تاریخی باهم شریک بوده اند. یکی از اقوام ساکن درکشور نورستانی ها می باشند.

مردم نورستان ازنگاه نژادی آریایی ومربوط به قبیله الینا ،یکی ازده قبیله آریایی می باشند که دراثاروېدی از آنها ذکررفته است. مراجعه به تاریخ نشان می دهد که این قبیله حدود ۲۰۰۰ قبل از میلاد با سایر قبایل آریایی ازبلخ به جنوب هندوکش کوچیده ودر آن ساحه با سایر قبایل آریایی تا ظهورونفوذ دین اسلام به گنداهارا، زیسته است.

با نفوذ دین مبین اسلام به گنداهارا، عدۀ ازمردم ساکن آن جا ،به دین اسلام گرویدند ، اما اجداد نورستانی ها ، دین جدید را نپذیرفته به دین اجدادی آریایی خود پابند ماندند. به همین سبب ازسوی سایرقبایل که به اسلام مشرف شده بودند، به نام کافر مورد ازار واذیت دوامدار جنگی قرار گرفتند.

به شهادت تاریخ خورشید جهان ازجمله چهار قوم مذکور سه آنها به اسلام گرویدند، اما چهارمی که اجداد نورستانی های امروز باشند، مقاومت نموده،ازنزدیکې تنگه خیبر به طرف شمال کوچیدند. نویسنده کتاب مذکور ریشه نام های محلات چون کامه،گوشته، (پیچگرام یا بیچگرام ،بابرنامه ص ۲۲۵، که پچیرواگام امروز باشد. تازه) را درساحه گنداهارا یا ننگرهار کنونې ازریشه زبان نورستانی می داند .( شیرمحمد گنداپورابراهیم زې،لاهور، ۱۳۱۱ هـ،ص۳۱۷)

مردم نورستان قدیم با آن که ازشمال گنداهارا به کوهپایه های هندوکش پناه برده بودند، بازهم از سوې مسلمانان آرام گذاشته نشدند. وضع جنگې میان آنها حدود هزارودوصدسال دوام کرد. طې همین مدت که نورستانی ها پابند دین اریایی واجدادی بودند، هزاران کشته دادند ، مال ودارایی شان به چپاول برده شد.زنان ،مردان واطفال به اسارت برده شدند و سرزمین وسیع شان نیز به مرور زمان به اشغال دیگران درآمد .

نورستانی ها نیز درمقابله با وضع، به حملات انتقامجویانه چریکې پرداخته، به سرزمین دشمن شبخون زده،به قتل وچور می پرداختند. جنگجویان درپاداش به این گونه رزم آوری، رشادت وچپاولگری ، به مقامات بلند اجتماعی تکیه می زدند.

این وضع تقریباً هزارو دوصد سال دوام یافت. درنتیجه جامعه وافراد آن شدیداً پرخاشگر و رزمی گردیدند. درفرجام حوادث درسال ۱۸۹۶ م – ۱۳۱۳ هـ ق بعد از ۶- ۸ ماه جنگ درفصل زمستان ، نورستان از سوې لشکر امیر عبدالرحمن خان به فرماندهی نایب سالار غلام حیدرخان چرخی اشغال وبه دولت مرکزی دولت افغانستان مدغم ساخته شد. نام آن که قبلا ً به نام کافرستان معروف بود، به نام جدیدالاسلام وبعد به نام نورستان مسما گردید.و امیرنیز بعد از اشغال کافرستان، خود را با لقب ضیا المله والدین مفتخرساخته (به نام ضیاالملة والدین امیر ابن امیر، امیرعبدالرحمن غازی) در۱۷ اگست ۱۸۹۶ م سکه زد.M, Hasan Kakar , Afghanistan, 1971,p 209

سه دره بزرگ درجنوب هندوکش شرقی که سرزمین نورستان را تشکیل می دهند ،قبلا ازطریق ولایات کنرولغمان اداره می شدند. بنا برتقاضای مردم نورستان درسال ۱۳۶۷ هـ ش، براساس پیشنهاد شورای وزیران ومنظوری مقام ریاست جمهوری،با داشتن هشت واحد اداری، به حیث ولایت درچوکات اداری کشور به میان آمد، که بعدا از سوی شورای ملی وقت کشوربه تصویب رسید و امروز یک ولایت مستقل درچوکات اداری کشور می باشد.

ادامه دارد....